Je hebt een elektrische fiets. Fijn. Maar weet je ook wat je ermee moet doen als de accu minder ver komt, of als de motor vreemd aanvoelt? De meeste rijders weten dat niet. Dat is begrijpelijk, want een e-bike is geen gewone fiets. In dit artikel leg ik uit wat je als dagelijkse gebruiker moet weten over de techniek achter je rijwiel.
Hoe de accu van je e-bike werkt
De accu is het hart van je elektrische fiets. Zonder goede accu rijd je nergens. De meeste moderne e-bikes gebruiken een lithium-ion accu. Die heeft een capaciteit die wordt uitgedrukt in wattuur, afgekort Wh. Hoe hoger het getal, hoe verder je kunt rijden op één lading.
Wat veel mensen niet weten, is dat een lithium-ion accu niet houdt van extremen. Te leeg laten lopen is slecht. Volledig vol laten staan voor weken achtereen is ook niet ideaal. Het zoete punt zit tussen de 20 en 80 procent laadstand. Laad je accu dus niet standaard naar 100 procent als je hem daarna lang niet gebruikt.
De levensduur van een accu wordt gemeten in laadcycli. Gemiddeld gaat een goede accu zo’n 500 tot 800 volledige laadcycli mee. Daarna neemt de capaciteit af. Je rijdt dan nog steeds, maar minder ver per lading. Dat is normaal en geen defect.
Accu goed bewaren en opladen
Opladen doe je met de originele lader die bij je fiets hoort. Gebruik nooit een lader van een ander merk of model, ook al passen de stekkers op elkaar. De spanning en stroomsterkte moeten precies kloppen, anders beschadig je de cellen van binnen.
Bewaar je e-bike in de winter op een droge plek, bij voorkeur op kamertemperatuur. Vorst is de vijand van lithium-ion. Laat de accu nooit volledig leeg de winter in gaan. Laad hem op tot zo’n 50 tot 60 procent en sluit hem los van de fiets op. Controleer de laadstand elke zes tot acht weken en laad bij als het nodig is.
Zie je zwelling aan de behuizing van de accu, ruik je een brandlucht, of wordt de accu heet tijdens het opladen? Stop dan direct. Koppel de accu los en breng hem naar een monteur of een erkend inleverpunt. Dit is geen klus voor thuis. Een beschadigde lithium-ion accu kan brand veroorzaken.
De motor: wat zit er in en wat doe je ermee
Er zijn twee soorten motoren die je tegenkomt op e-bikes: de naafmotor en de middenmotor. Een naafmotor zit in het voor- of achterwiel. Een middenmotor zit in het midden van de fiets, bij de trapas. Beide hebben voor- en nadelen.
Een naafmotor is eenvoudig van opbouw en heeft weinig onderhoud nodig. Hij werkt onafhankelijk van je versnellingssysteem. Een middenmotor werkt samen met je versnellingen en geeft een natuurlijker rijgevoel, maar stelt ook hogere eisen aan je ketting en tandwielen. Als je een middenmotor hebt, moet je je ketting vaker controleren en vervangen. Die slijt sneller door de hogere krachten die erop komen.
Zelf aan de motor sleutelen doe je niet. De behuizing is verzegeld en de elektronica erin is gevoelig. Als je motor vreemd geluid maakt, minder krachtig aanvoelt, of helemaal uitvalt, breng hem dan naar een monteur. Zelf openmaken betekent vrijwel altijd dat de garantie vervalt en dat je meer kapot maakt dan je oplost.
Dagelijks onderhoud dat je zelf kunt doen
Er is genoeg wat je als rijder zelf kunt bijhouden. Dat hoeft niet veel tijd te kosten. Hieronder de punten die ik elke e-bike eigenaar meegeef:
- Ketting smeren: doe dit elke 200 tot 300 kilometer, of vaker als je in de regen rijdt. Gebruik een ketenolie die geschikt is voor e-bikes met middenmotor, want die ketting staat onder meer spanning.
- Bandenspanning controleren: te weinig lucht kost je bereik. Check de spanning wekelijks. De aanbevolen druk staat op de zijkant van de band.
- Remmen controleren: voel je dat je remmen minder pakken, of hoor je een piepend geluid? Laat dit door een monteur nakijken. Remmen op een e-bike staan onder meer belasting dan op een gewone fiets door het hogere gewicht en de hogere snelheid.
- Connectoren en kabels bekijken: controleer of er geen kabels loshangen of beschadigd zijn. Zit er een connector los? Druk hem terug en zorg dat hij vergrendeld is.
- Display en bediening schoonmaken: gebruik een vochtige doek, geen hogedrukspuit. Water in de elektronica is het einde van je display.
- Accu contactpunten schoonhouden: veeg de contactpunten van de accu en de houder af met een droge doek. Vuil of oxidatie geeft verbindingsproblemen.
Wil je weten hoe technisch onderhoud aan elektrische systemen in zijn algemeenheid in elkaar zit, dan geeft een pagina als Werken in de elektrotechniek een aardig beeld van de kennis die daarvoor nodig is.
Doe dit onderhoud consequent en je fiets gaat jaren langer mee. Sla je het over, dan betaal je dat later terug in reparaties.
Veelgestelde vragen over e-bike onderhoud
Hoe weet ik of mijn accu aan vervanging toe is?
De duidelijkste aanwijzing is bereik. Als je vroeger 80 kilometer haalde op één lading en nu nog maar 50, dan heeft je accu capaciteit verloren. Dat is normaal na jaren gebruik. Een andere aanwijzing is dat de accu sneller leeg is bij kou dan vroeger. Laat de accu uitlezen door een monteur met diagnoseapparatuur. Die kan precies zien hoeveel capaciteit er nog over is en of vervanging nodig is.
Mag ik mijn e-bike in de regen rijden?
Ja, de meeste e-bikes zijn spatwaterdicht. Dat betekent dat regen van bovenaf geen probleem is. Rijden door diepe plassen of de fiets afspuiten met een hogedrukspuit is een ander verhaal. Water dat onder druk de behuizing ingaat, bereikt elektronica die daar niet tegen kan. Droog je fiets na een natte rit af, vooral rondom de accu, de motor en het display.
Wat doet de BMS en waarom is die belangrijk?
BMS staat voor Battery Management System. Dat is de elektronische beveiliging in je accu. De BMS bewaakt de temperatuur, de spanning per cel en de laadstroom. Als er iets niet klopt, schakelt de BMS de accu uit om schade te voorkomen. Dat is waarom een accu soms plotseling uitvalt terwijl de indicator nog iets aangeeft. De BMS heeft ingegrepen. Dit is een veiligheidssysteem, geen defect. Maar als het vaker gebeurt, laat de accu dan nakijken.